Uważana do niedawna za prowincjonalny przysiółek Zakopanego, w ostatnich latach Olcza rozwija się coraz szybciej i zyskuje na znaczeniu, w czym ogromną rolę odgrywa
kościół Księży Misjonarzy, stanowiący niejako centrum dzielnicy. Od kilku
lat na Olczy zatrzymuje się coraz więcej turystów.

kliknij na mapie aby powiększyć
Olcza usytuowana jest we wschodniej części Zakopanego, między Bachledzkim Wierchem i Antałówką z jednej strony, a Olczańskim Wierchem i Cyrhlą z drugiej. Od południa
Olcza sąsiaduje z zakopiańską dzielnicą Bystre i Tatrami, z którymi łączy ją Potok Olczyski. Wypływa on z Wywierzyska Olczyskiego na Polanie Olczyskiej, płynie przez całą Olczę i wpada do Zakopianki na Ustupie. Północną granicę Olczy stanowi szosa, łącząca Zakopane z Nowym Targiem.

Olcza ma w zasadzie jedną ulicę, biegnącą przez całą osadę z południa na północ. Nosi ona nazwę Droga do Olczy. Adresy jednakże wyznaczają osiedla - dawne siedziby rodów góralskich, od których osiedla biorą swe nazwy; od południa są to: Pardałówka, Zajączyniec, Oberconiówka, Huty, Mrowce, Gawlaki, Piszczory, Janosówka, Walkosze, Galicówka, Topory, Stary Młyn, Klusie, Stachonie, Rybkówka, Wojdyły, Frączkówka, Ustup. Od wschodu do Olczy przylegają osiedla: Hrube Wyżnie i Niżnie, Toporowa Cyrhla, Wyskówki i Zoniówka - do niedawna złączone z Olczą w jednej administracji parafialnej.
Na Olczy mieszka
ok. 1800 osób. Zdecydowana większość z nich to rdzenni górale. Większość
pracujących zatrudniona jest w Zakopanem. Część zajmuje się wyrobem pamiątek
regionalnych i innymi formami pracy nakładczej. Coraz większe znaczenie
ma turystyka.
Do parafii olczańskiej należą obecnie mieszkańcy osiedli: Frączkówka, Galicówka, Gawlaki, Huty, Janosówka, Klusie, Nrowce, Oberconiówka, Piszczory, Rybkówka, Stachonie, Stary Młyn, Topory, Walkosze i Wojdyły. Już w 1963 r. osiedle Ustup zaliczone zostało do rektoratu - obecnie parafii - Harenda. W latach 1955-84 Jaszczurówka, wraz z piękną Witkiewiczowską kaplicą i kilkunastoma domostwami, włączona była do parafii na Olczy i w tym czasie (1978-82) staraniem proboszcza ks. Jana Kowalika wykonany został gruntowny remont konserwatorski kaplicy.
W początkach 1984 r. utworzono nową parafię na Cyrhli, skutkiem czego z olczańskiej parafii wyłączono wówczas osiedla: Jaszczurówka, Chłabówka, Cyrhla, Hrube, Wyskówki i Zoniówka.
Od 1919 r. na terenie
Olczy, obok kościoła znajduje się dom Zgromadzenia Sióstr Służebniczek
NMP (Starowiejskich). Większość olczan żyje w bliskim związku z parafią
i Kościołem. Przeszło 90% mieszkańców - w różnych formach - uczestniczyło
w budowie nowej świątyni. Wielką pomoc, w istocie decydującą dla ukończenia
dzieła, okazali polscymisjonarze w
USA - księża Józef Szpilski, Walenty Pieczka i Jan Sobótka oraz we Francji
- ks. Jan Socha, a także polscy parafianie w Ameryce i we Francji, gdzie
olczański proboszcz ks. Jan Kowalik parokrotnie prowadził rekolekcje i
misje. Wiele serca i pomocy materialnej
udzielili przyjaciele budującego się kościoła z całej Polski.
Pewne znaczenie
miały również sumy ofiarowywane na rzecz kościoła podczas występów Parafialnego
Zespołu Góralskiego "Giewont". Zespół ten powstał w 1981 r. z inicjatywy
ks. proboszcza Jana Kowalika. Instruktorem
był wówczas prezes Związku Podhalan Franciszek Bachleda Księdzulorz. "Giewont"
ubogacał swoimi występami przede wszystkim uroczystości parafialne, prezentował
też folklor podhalański w wielu miejscowościach Polski, a także
odbył kilka tournee po Europie Zachodniej (Austria, Włochy, Francja, Niemcy);
był także na Watykanie, gdzie został przyjęty na specjalnej audiencji przez
Ojca Świętego Jana Pawła II. W 1984 r., na Międzynarodowym Festiwalu Folkloru
Ziem Górskich, zespół zdobył m.in. nagrodę dziennikarzy.
W salach dolnego
kościoła działa filia zakopiańskiej Szkoły Muzycznej im. Mieczysława Karłowicza.
W okresach urlopowych w kościele na Olczy organizowane są koncerty organowe.
Tradycje muzyczne
Olczy są znaczne: oto jeszcze w czasie
I wojny światowej, a potem w latach międzywojennych, bywał na Olczy i mieszkał
właśnie u Misjonarzy, krakowski kompozytor Bolesław Wallek-Walewski, który
nad Olczyskim Potokiem tworzył m.in. Pomstę Jontkową - operę, będącą jakby
ciągiem dalszym Moniuszkowskiej Halki.
Z kolei w czasie okupacji hitlerowskiej mieszkał na Olczy wybitny muzykolog
- ks. prof. Hieronim Feicht CM, przed wojną bliski przyjaciel Karola Szymanowskiego,
członek pierwszego Senatu Akademii Muzycznej. Na Olczy pełnił obowiązki
organisty, zajmował się także kolekcjonowaniem zapisów muzyki ludowej.
Od wielu lat olczańska
parafia i dzielnica współpracuje z zaprzyjaźnionym miastem i parafią Blanzy
we Francji. W 1993 r. powstało działające przy parafii Stowarzyszenie Przyjaciół
Blanzy.
Od wiosny 1994 r.
- jako komórka Katolickiego Stowarzyszenia Sportowego Rzeczypospolitej
Polskiej --działa Olczański Parafialny Klub Sportowy im. Św. Judy Tadeusza
(sekcje - pływacka, alpejska i biegowa).
Parafia posiada
Radę Parafialną, dzięki której ludzie
świeccy są głębiej zaangażowani w życie liturgiczne i duszpasterskie parafii.
Wielu parafian modli się razem należąc do Róż Żywego Różańca. Jest wielu
ministrantów i dziewcząt należących do Krucjaty Maryjnej.
Odpust parafialny
na Olczy odbywasię w pierwszą niedzielę
po 18 lipca. Do tej uroczystości parafianie i przybywający pielgrzymi przygotowują
się przez dziewięć poprzedzających ją dni uczestnicząc w Nowennie - wieczornym
nabożeństwie ku czci Najświętszej Maryi Panny Objawiającej Cudowny Medalik.